LICZBA.CAŁK w Excelu: obcinanie cyfr i różnica względem INT

Chcesz odrzucić część liczby i zostawić określoną precyzję. W Excelu służy do tego LICZBA.CAŁK, po angielsku TRUNC. Ja zaczynam od ustalenia, czy potrzebuję obcięcia, zwykłego zaokrąglenia, czy tylko innego wyglądu komórki. Te trzy decyzje potrafią dać różne wyniki w kolejnym kroku raportu.

Najpierw prostuję błąd starej wersji tej strony. ODETNIJ nie jest nazwą tej funkcji w polskim Excelu. Poprzedni opis dotyczył usuwania spacji, choć angielski temat pary to TRUNC. Poniżej wyjaśniam właściwą funkcję liczbową. Historyczny adres zostaje, żeby istniejące linki nadal prowadziły do hasła.

Składnia LICZBA.CAŁK

Dokumentacja Microsoft podaje dwa argumenty:

=LICZBA.CAŁK(liczba;[liczba_cyfr])

Pierwszy to liczba do obcięcia. Drugi jest opcjonalny i określa precyzję. Po pominięciu przyjmuje wartość 0, czyli zostawia część całkowitą. Nawiasy kwadratowe oznaczają opcjonalność w opisie składni; nie wpisuję ich do formuły.

W przykładach używam polskich nazw, przecinka dziesiętnego i średnika między argumentami. Wersja EN używa TRUNC, kropki i przecinka między argumentami. Separatory zależą od konfiguracji regionalnej. Jeśli Excel odrzuca wklejony zapis, sprawdzam podpowiedź argumentów w swojej instalacji.

Nie potrzebujesz nowej funkcji tablicowej ani subskrypcji wyłącznie dla tego działania. Dokumentacja wymienia m.in. Excel 2016, 2019, 2021, 2024 i Microsoft 365. W tym haśle pracuję na pojedynczych wartościach, więc nie dokładam zależności od zachowania tablic w różnych wersjach.

Obcinanie oznacza ruch w kierunku zera

Wszystkie liczby poniżej to dane syntetyczne. Możesz prześledzić wynik przez skreślenie cyfr po przecinku, bez budowania dużego arkusza.

Nie sprawdzam, czy pierwsza odrzucona cyfra jest większa od pięciu. Dla 6,8 wynik nadal wynosi 6. Dla -6,8 otrzymuję -6, a więc liczbę większą od wejścia i bliższą zeru. Właśnie dlatego samo określenie „zaokrąglij w dół” jest tutaj zbyt nieprecyzyjne.

Jeżeli komórka A2 zawiera 6,8, formuła =LICZBA.CAŁK(A2) zwraca 6. A2 nadal przechowuje pierwotną liczbę. Ja zwykle zostawiam źródło w jednej kolumnie, a przekształcony wynik w drugiej. Łatwiej wtedy wskazać miejsce, w którym arkusz traci część informacji.

Drugi argument: miejsca dziesiętne i dziesiątki

Precyzja dodatnia pozwala zachować cyfry po przecinku. Dla syntetycznej wartości 26,87 obcięcie do jednego miejsca daje 26,8. Do dwóch miejsc pozostaje 26,87. Nazwa LICZBA.CAŁK może więc mylić: z drugim argumentem wynik nie musi być liczbą całkowitą.

Ujemna precyzja działa po lewej stronie przecinka: -1 oznacza obcięcie do dziesiątek. Odrzucam jedności i część ułamkową, zachowując znak. Dla -26,87 dostaję -20, co również pokazuje kierunek ku zeru. Porównanie z zachowaniem funkcji zaokrąglających ułatwia opis precyzji w dokumentacji Microsoft.

LICZBA.CAŁK a ZAOKR.DO.CAŁK

Dla dodatniego 6,8 obie funkcje dadzą 6. Taki przykład słabo pokazuje różnicę. Ja dopisuję liczbę ujemną, bo wtedy wybór funkcji staje się widoczny.

ZAOKR.DO.CAŁK, czyli INT, zwraca najbliższą liczbę całkowitą mniejszą lub równą wejściu. Dla -6,8 jest nią -7. Microsoft opisuje to wprost w dokumentacji INT.

Wybór zależy od reguły zadania. Jeśli chcesz odrzucić część ułamkową wraz z zachowaniem kierunku ku zeru, użyj LICZBA.CAŁK. Jeśli potrzebujesz dolnej granicy całkowitej, wybierz ZAOKR.DO.CAŁK. Sam fakt, że dwie formuły zgadzają się dla dodatnich danych, nie uzasadnia ich zamiennego użycia.

Wynik formuły a wygląd komórki

Zmniejszenie liczby miejsc dziesiętnych na wstążce zmienia standardowo sposób wyświetlania. Liczba 6,8 może wyglądać jak 7, a kolejne obliczenie nadal korzysta z 6,8. Instrukcja Microsoft rozdziela formatowanie i zmianę wartości przez funkcję.

LICZBA.CAŁK tworzy wynik 6. Jeśli pomnożę go przez 2, otrzymam 12. Gdy pomnożę źródłowe 6,8 przez 2, otrzymam 13,6. Ten mały przykład pokazuje konsekwencję: mniej cyfr widocznych na ekranie nie musi oznaczać mniej cyfr w rachunku.

Przed obcięciem ustalam też etap przekształcenia. Dwie syntetyczne wartości 1,8 i 1,8 po osobnym obcięciu dają 1 oraz 1, czyli razem 2. Ich suma wynosi 3,6, a obcięta dopiero na końcu daje 3. To różne reguły przetwarzania. W opisie raportu warto napisać, którą z nich zastosowano.

Czego nie załatwia ta funkcja

LICZBA.CAŁK nie jest narzędziem do usuwania zbędnych spacji. Temu służy osobne hasło o USUŃ.ZBĘDNE.ODSTĘPY. Nie przenoszę błędnego opisu tekstowego do przykładów liczbowych.

Nie używam też obcinania jako uniwersalnej naprawy rozbieżności. Jeśli różnica wynika z niewłaściwej jednostki, brakującego rekordu lub złej formuły, utrata cyfr tylko utrudni szukanie przyczyny. Najpierw ustalam, dlaczego dane się różnią, potem dobieram regułę precyzji.

W zakresie kopiowanym w dół przyda się jeszcze kontrola odwołań. =LICZBA.CAŁK(A2) powinno w następnym wierszu czytać A3. Jeśli chcesz świadomie sterować kopiowaniem, zajrzyj do wyjaśnienia dolarów w odwołaniach.

Ćwiczenie: przewidź wynik przed wpisaniem

Wpisz do A2:A5 liczby 6,8, -6,8, 26,87 i -26,87. W kolumnie B użyj LICZBA.CAŁK bez drugiego argumentu. W kolumnie C ustaw precyzję 1, a w D precyzję -1. Przed wypełnieniem kolumn zapisz na kartce, które cyfry powinny zostać.

Na koniec porównaj w dwóch pierwszych wierszach LICZBA.CAŁK z ZAOKR.DO.CAŁK. Wyjaśnij różnicę dla liczby ujemnej i wskaż, która reguła pasuje do Twojego zadania. Jeśli potrafisz to uzasadnić, wybór funkcji przestaje zależeć od tego, która nazwa brzmi bardziej znajomo.