Pracując z Excelem od lat, zauważyłem jedną rzecz: większość osób skupia się wyłącznie na formułach, a zbyt mało uwagi poświęca samym danym. A szkoda, bo to właśnie jakość danych decyduje o tym, czy Twoje obliczenia są prawidłowe, czy kompletnie chybione.
W tej lekcji — i w tym artykule — chcę Ci pokazać coś, co często umyka początkującym. Nie chodzi tylko o to, żeby umieć napisać formułę. Chodzi o to, żeby nie ufać ślepo temu, co jest w komórkach.
Ten artykuł powstał na podstawie przykładowej lekcji z mojego kursu Excela, w której wprowadzam prostą, a niezwykle praktyczną metodę sprawdzania poprawności danych za pomocą ISNUMBER oraz AND. To narzędzia niepozorne, ale w codziennej pracy analitycznej — bezcenne.
### Dlaczego warto sprawdzać dane, zanim cokolwiek policzysz?
W Excelu często liczymy: sumy, średnie, procenty, trendy, wyniki sprzedaży, raporty… Ale rzadko zatrzymujemy się, żeby zadać sobie pytanie:
„Czy dane, z którymi pracuję, na pewno są poprawne?”
A powinieneś. Bo Excel ma jedną istotną cechę, o której ktoś Ci kiedyś nie powiedział:
Excel nie „zabezpiecza” Cię przed błędami użytkownika.
Jeżeli w kolumnie powinna być liczba, ale ktoś wprowadził tekst — Excel tego nie zakwestionuje.
Jeżeli data została wpisana z dwiema kropkami zamiast jedną — Excel tego nie poprawi.
Jeżeli ktoś wkleił wartości ze spacjami — Excel nie będzie protestował.
A Ty potem liczysz, sumujesz, filtrujesz… i coś się nie zgadza.
Tylko że Excel nie powie Ci: „Hej, tu jest błąd”. To musisz zrobić sam.
### Przykład: dane sprzedażowe i daty zamówień
W lekcji pracowałem na przykładowym zestawie danych, w którym mieliśmy trzy kluczowe kolumny:
- Order ID
- Sales
- Order Date
Brzmi prosto: ID to liczba, Sales to liczba, Order Date to data (czyli też liczba).
W idealnym świecie — wszystko by się zgadzało.
W prawdziwym świecie — no cóż… różnie bywa.
Dlatego dodałem dodatkową kolumnę:
Correct Sales and Date
która miała sprawdzić, czy w trzech kluczowych kolumnach faktycznie znajdują się liczby.
Opanuj Excela z moim kursem!
Od podstawowych formuł po zaawansowane narzędzia. Odkryj proste metody na tabele przestawne, slicery i inne funkcje, które uczynią Excel łatwym i efektywnym narzędziem w Twojej pracy. Zobaczysz jak stworzyć plik w Excelu, który będzie Ci towarzyszył w życiu codziennym, dzięki czemu nauka przestanie być problemem, a zdobyta wiedza – nie zniknie.
### Excel i daty: krótka, ważna przypominajka
Warto tu wyjaśnić jedną rzecz, która często zaskakuje osoby zaczynające:
Data w Excelu jest liczbą.
Excel przechowuje datę jako liczbę seryjną — dni od 1 stycznia 1900 roku.
Dlatego formuła ISNUMBER jest idealna zarówno do sprawdzania liczb, jak i dat.
Jeżeli data została wpisana prawidłowo — Excel rozpozna ją jako liczbę.
Jeżeli została wpisana błędnie — będzie tekstem.
### Sprawdzenie pojedynczej wartości: ISNUMBER w praktyce
Zacznijmy od drobnego testu.
Jeśli w komórce wpiszę:
=ISNUMBER(1)
wynik będzie:
TRUE
Jeśli wpiszę:
=ISNUMBER("A")
otrzymam:
FALSE
Proste, prawda?
I właśnie ta prostota jest tutaj genialna — bo dzięki temu mogę sprawdzić cały zakres danych.
### Budujemy test dla trzech kolumn naraz (formuła AND + ISNUMBER)
Chcę, aby Excel zwrócił mi:
- TRUE, jeśli wszystkie trzy wartości (ID, Sales i Order Date) są liczbami
- FALSE, jeśli choć jedna z nich liczbą nie jest
Najprostszy sposób?
Użyję funkcji AND, która działa tak:
AND zwraca TRUE tylko wtedy, gdy wszystkie warunki są TRUE.
Więc formuła wygląda tak:
=AND(
ISNUMBER([@OrderID]),
ISNUMBER([@Sales]),
ISNUMBER([@OrderDate])
)
Jeśli pracujesz na zwykłych zakresach, a nie tabelach strukturalnych, formuła będzie np. taka:
=AND(
ISNUMBER(A2),
ISNUMBER(B2),
ISNUMBER(C2)
)
Po zatwierdzeniu formuły — w większości wierszy otrzymałem TRUE.
Ale to dopiero początek.
### Zdradliwa pułapka: filtr TRUE / FALSE
Formuła działa, więc włączam filtr i sprawdzam, czy nie ma przypadkiem jakichś FALSE.
I faktycznie:
Kilka rekordów było błędnych — mimo że z wierzchu wszystko wyglądało OK.
To jest ten moment, który mówię każdej osobie uczącej się Excela:
Nigdy nie zakładaj, że dane są poprawne, tylko dlatego, że wizualnie wyglądają dobrze.
Podejrzyjmy błędy…
### Przykład błędu nr 1: liczba ze spacją
W jednej z komórek w kolumnie “Sales” ktoś wpisał:
407
…ale z dodatkowymi spacjami.
Dla oka to wygląda identycznie.
Dla Excela — to tekst, nie liczba.
I tutaj wychodzi piękno ISNUMBER:
nie da się go „oszukać”.
Jeśli komórka nie jest liczbą, od razu to pokaże.
### Przykład błędu nr 2: niepoprawna data
W innym miejscu znalazłem ręcznie wpisaną datę:
10.09..2018
Dwie kropki.
A Excel nie rozpoznaje takiego formatu.
Co to oznacza?
- wygląda jak data,
- ale jest tekstem,
- więc nie policzy się w raportach,
- nie da się jej przekształcić na liczbę,
- nie da się jej poprawnie posortować.
To jest dokładnie ten typ błędu, który wywraca analizy do góry nogami, jeśli go nie zauważysz.
### Dlaczego to jest tak ważne w pracy analityka?
Bo Twoje wyliczenia są tylko tak dobre, jak dane, na których pracujesz.
A dane:
- wprowadza człowiek,
- człowiek się myli,
- a Excel nie zawsze podpowie, że coś jest nie tak.
I to jest umiejętność, którego wiele kursów nie uczy: jak krytycznie patrzeć na dane.
Moim zdaniem to kluczowa kompetencja w pracy analityka — nawet ważniejsza niż sama formuła.
Kiedy wiesz, jak takie błędy wyłapywać:
- tworzysz analizy, które są rzetelne,
- klienci mogą im ufać,
- unikniesz kompromitujących wtop,
- nie stracisz czasu na debugowanie raportów,
- jesteś po prostu lepszym specjalistą.
### Praktyczny workflow: jak sprawdzam dane w codziennej pracy
Chcę Ci to jasno rozpisać, bo to jest proces, który stosuję od lat:
1. Zerkam na dane pobieżnie
Nie po to, by wszystko dokładnie analizować — tylko po to, by wiedzieć, „z czym mam do czynienia”.
2. Dodaję kolumnę pomocniczą
Najczęściej nazwę ją:
Check Data
albo
Validation
3. Tworzę test ISNUMBER / ISTEXT / ISBLANK
W zależności od typu danych.
4. Używam AND lub OR
W zależności od logiki sprawdzania.
5. Filtruję na FALSE
Zawsze.
6. Analizuję błędy, poprawiam lub zgłaszam, jeśli dane pochodzą od klienta
Tu zaczyna się prawdziwa praca analityczna.
### Kod, który możesz skopiować do swojego Excela
W tabeli strukturalnej:
=AND(
ISNUMBER([@OrderID]),
ISNUMBER([@Sales]),
ISNUMBER([@OrderDate])
)
W klasycznym zakresie:
=AND(
ISNUMBER(A2),
ISNUMBER(B2),
ISNUMBER(C2)
)
Wynik:
TRUE — dane poprawne
FALSE — dane do sprawdzenia
### To nie jest „kolejna formuła” — to sposób myślenia
W moim kursie kładę bardzo duży nacisk nie tylko na umiejętność używania formuł, ale przede wszystkim na rozumienie danych.
Chcę, żeby osoby, które uczę, wiedziały:
- jak sprawdzić poprawność danych,
- jak unikać typowych błędów,
- jak tworzyć analizy, które można wykorzystać w prawdziwej pracy,
- jak myśleć jak analityk, a nie jak ktoś, kto tylko „klika formuły”.
Excel to narzędzie, ale analityczne myślenie — to kompetencja.
Zapisz się do
newslettera
🎁 i zgarnij darmowe bonusy:
Poradnik Początkującego Analityka
Video - jak szukać pracy w IT
Regularne dawki darmowej wiedzy, bez spamu
### Podsumowanie
W tej lekcji — i w tym artykule — pokazałem Ci, jak proste funkcje ISNUMBER i AND potrafią rozwiązać bardzo realny problem: wykrywanie błędów w danych.
Jeśli zaczniesz stosować takie testy w swojej codziennej pracy:
- Twoje raporty będą bardziej wiarygodne,
- unikniesz błędów, które ciężko wychwycić gołym okiem,
- będziesz dużo sprawniejszy w pracy z danymi.
A jeśli uważasz, że ktoś z Twoich znajomych powinien się tego dowiedzieć — śmiało udostępnij ten artykuł w swoich mediach społecznościowych.
Inne ciekawe artykuły:
- KajoDataSpace: najlepsze miejsce, żeby naprawdę wejść w świat analizy danych
- Czekasz, aż poczujesz się gotowa do aplikowania? Ten moment może nie nadejść
- Masz wrażenie, że utknąłeś w nauce analizy danych? To tylko naturalny zakręt
- Czujesz, że jesteś 10 kroków za innymi? To tylko złudzenie
- Myślisz, że analityk tylko klepie raporty? Zobacz, gdzie naprawdę zaczyna się jego rola
Autorem artykułu jest Kajo Rudziński – analytical data architect, uznany ekspert w analizie danych, twórca KajoData oraz społeczności dla analityków KajoDataSpace.
To tyle w tym temacie. Analizujcie w pokoju!
Podobał Ci się ten artykuł 🙂?
Podziel się nim w Social Mediach 📱
>>> udostępnij go na LinkedIn i pokaż, że codziennie uczysz się czegoś nowego
>>> wrzuć go na Facebooka, to się może przydać któremuś z Twoich znajomych
>>> Przypnij sobie tą stronkę to zakładek, może się przydać w przyszłości
Wolisz oglądać 📺 niż czytać – nie ma problemu
>>> Obserwuj i oglądaj KajoData na YouTube
