Jak działa DENSE_RANK w języku SQL? Przykłady zastosowania

Pracując z bazami danych, często potrzebujemy nadać wynikiem zapytań określoną kolejność i rangę. W SQL mamy do dyspozycji różne funkcje rankingowe, a jedną z nich jest DENSE_RANK(). Czym ona się wyróżnia i jak ją właściwie stosować? W tym artykule przyjrzę się dokładnie działaniu DENSE_RANK, omówię jej zastosowania i przedstawię konkretne przykłady.

Co to jest DENSE_RANK?

DENSE_RANK() to funkcja okna (window function) w SQL, która służy do nadawania rang rekordom w obrębie określonego podziału (PARTITION BY), bazując na określonej kolejności (ORDER BY). W przeciwieństwie do klasycznej numeracji wierszy, zachowuje ona kolejność bez pominięć. Oznacza to, że jeśli dwa rekordy mają identyczną wartość sortowania, otrzymują tę samą rangę, a następny wiersz dostaje kolejność o jeden wyższą bez pominięcia wartości.

Jak działa DENSE_RANK w języku SQL?

Przyjrzyjmy się prostej tabeli zawierającej informacje o sprzedaży:

CREATE TABLE Sprzedaz (
    ID INT PRIMARY KEY,
    Sprzedawca VARCHAR(50),
    WartoscSprzedazy DECIMAL(10,2)
);

INSERT INTO Sprzedaz (ID, Sprzedawca, WartoscSprzedazy) VALUES
(1, 'Anna', 500.00),
(2, 'Marek', 800.00),
(3, 'Karol', 800.00),
(4, 'Ewa', 600.00),
(5, 'Tomasz', 500.00),
(6, 'Kasia', 900.00);

Teraz użyjmy DENSE_RANK(), by przypisać rangę sprzedawcom według wartości sprzedaży:

SELECT 
    Sprzedawca, 
    WartoscSprzedazy, 
    DENSE_RANK() OVER (ORDER BY WartoscSprzedazy DESC) AS Ranga
FROM Sprzedaz;

Wynik zapytania:

Sprzedawca	WartoscSprzedazy	Ranga
Kasia	900.00	1
Marek	800.00	2
Karol	800.00	2
Ewa	600.00	3
Anna	500.00	4
Tomasz	500.00	4

Zwróć uwagę, że liczba rang nie zawiera przerw. Mamy dwie osoby na miejscu 2, ale kolejny wiersz otrzymuje 3, a nie 4. To jest kluczowa różnica między DENSE_RANK a RANK(), który pozostawiłby lukę w numeracji.

DENSE_RANK vs. RANK vs. ROW_NUMBER

Funkcja DENSE_RANK() jest często mylona z innymi funkcjami rankingowymi w SQL, dlatego warto porównać ich działanie:

• RANK() – przypisuje rangi identycznie jak DENSE_RANK(), ale jeśli dwie wartości się powtarzają, następna ranga zostanie pominięta.
• DENSE_RANK() – nadaje rangi kolejnym wartościom, ale nie pomija numeracji.
• ROW_NUMBER() – nadaje unikalny numer każdemu wierszowi, nawet jeśli wartości są identyczne.

Przykładowe zestawienie działania tych funkcji:

SELECT 
    Sprzedawca, 
    WartoscSprzedazy,
    RANK() OVER (ORDER BY WartoscSprzedazy DESC) AS Rank,
    DENSE_RANK() OVER (ORDER BY WartoscSprzedazy DESC) AS DenseRank,
    ROW_NUMBER() OVER (ORDER BY WartoscSprzedazy DESC) AS RowNumber
FROM Sprzedaz;

Załóżmy, że wynik wygląda tak:

Sprzedawca	WartoscSprzedazy	Rank	DenseRank	RowNumber
Kasia	900.00	1	1	1
Marek	800.00	2	2	2
Karol	800.00	2	2	3
Ewa	600.00	4	3	4
Anna	500.00	5	4	5
Tomasz	500.00	5	4	6

Widzimy kilka istotnych różnic:

1. RANK() pominęło pozycję 3, ponieważ dwóch sprzedawców miało taką samą wartość.
2. DENSE_RANK() nie pomija liczb, dzięki czemu trzecia ranga jest poprawnie użyta.
3. ROW_NUMBER() przypisuje unikalne numery niezależnie od wartości sprzedaży.

Gdzie warto stosować DENSE_RANK?

Funkcja DENSE_RANK() jest bardzo przydatna w różnych scenariuszach:

• Ranking sprzedawców lub produktów bez dziur w numeracji.
• Analiza sportowych tabel wyników, gdzie wielu zawodników może mieć tę samą pozycję.
• Tworzenie grup w raportach biznesowych z zachowaniem logicznej kolejności.

Podsumowanie

DENSE_RANK() to świetne narzędzie dla każdego, kto potrzebuje analizować dane rankingowe w SQL. Dzięki temu, że unika pominiętych wartości, nadaje się idealnie do raportowania i analiz, gdzie klasyfikacja jest istotna. Jeśli potrzebujesz funkcji rankingowej bez luk, DENSE_RANK() będzie najlepszym wyborem.

 

Inny ciekawy artykuł:

Jak działa RANK w języku SQL? Przykłady zastosowania